Ev ve Yaşam 3 dk okuma İlayda Ertemel Güncellendi:
Ev Taşırken Ortaya Çıkan Gizli Maliyet Kalemleri
Taşınmanın faturası nakliye ücretinden ibaret değildir. Çıkış, taşıma günü ve yerleşme aşamalarında ortaya çıkan kalemleri gerçekçi bir bütçeye çevirmenin yolu.
Ev değiştirmek, çoğu insanın hayatında birkaç kez yaşadığı ama her seferinde beklediğinden pahalıya mal olan bir iştir. Zihnimizde taşınmanın maliyeti genellikle tek bir kalemden ibarettir: nakliye aracına ödenen ücret. Oysa anahtarı teslim alıp ilk gece yeni evde uyuyana kadar geçen süreçte cüzdandan çıkan para, o nakliye faturasının çoğu zaman iki hatta üç katına ulaşır. Bu farkı yaratan şey büyük ve görünür harcamalar değil, birbirinin üstüne binen küçük kalemlerdir.
Taşınma bütçesini gerçekçi kurmanın ilk adımı, süreci tek bir olay gibi değil, birbirini izleyen üç aşama gibi düşünmektir: evden çıkış, taşıma günü ve yeni eve yerleşme. Her aşamanın kendine ait masrafları vardır ve bunlar farklı zamanlarda kapıyı çalar. Hepsini aynı torbaya koyduğunuzda, taşınmadan iki hafta sonra hâlâ neden para harcadığınızı anlamakta zorlanırsınız.
Evden çıkarken ödenen görünmez bedeller
Eski evi bırakırken ortaya çıkan ilk kalem, çoğunlukla onarım ve temizliktir. Duvarlardaki raf delikleri, sökülen perde askıları, mutfak dolabının kapanmayan kapağı, banyodaki kararmış derz dolgusu... Bunların hiçbiri tek başına büyük bir gider değildir ama toplandığında ciddi bir tutar oluşturur. Buna bir de derinlemesine temizlik eklenir. Kendiniz yapmayı planlıyorsanız bile temizlik malzemesi, eldiven ve bez alımı bir kalemdir.
İkinci görünmez kalem, aboneliklerin kapatılması ve devridir. Elektrik, su, doğal gaz ve internet hizmetlerinde sözleşme sonlandırma, sayaç okuma, taşıma ya da yeni adrese nakil işlemlerinin çoğu ücretsiz değildir. Özellikle taahhütlü internet paketlerinde, adres değişikliğinin altyapı nedeniyle mümkün olmadığı durumlarda karşınıza çıkan bedeller şaşırtıcı olabilir. Taşınma kararını verir vermez bu sözleşmelerin şartlarını okumak, sonradan gelen sürprizin önüne geçer.
Taşıma gününün gerçek fiyatı
Nakliye için alınan teklifler genellikle "eşya taşıma" üzerinedir. Ancak faturayı büyüten şey ek hizmetlerdir. Ambalajlama malzemesi, balonlu naylon, koli bandı, beyaz eşya için ek koruma, asansörlü taşıma, kat farkı, mesafe farkı, mobilya sökme ve kurma... Teklif alırken bunların dahil olup olmadığını tek tek sormak, karşılaştırmayı anlamlı kılar. Aksi halde en ucuz görünen teklif, gün sonunda en pahalısı olabilir.
Taşıma gününde gözden kaçan bir başka kalem de zamandır. İzin günü kullanmak, o gün çalışamamak ya da çocuk için bakım ayarlamak dolaylı bir maliyettir. Ayrıca o gün mutfak kurulu olmadığı için dışarıdan yemek yenir, birkaç öğün boyunca bu devam eder. Küçük gibi görünen bu harcamalar, taşınma haftasının bütçesinde şaşırtıcı bir yer tutar.
Yerleşme dönemi: uzun ve sinsi kuyruk
Asıl sürpriz genellikle yeni eve girdikten sonra başlar. Perdeler yeni pencerelere uymaz, eski halı yeni salonda küçük kalır, mutfak dolabının ölçüsü tabaklara göre değildir. Ampuller, priz uzatmaları, duş başlığı, kapı kilidi, banyo aksesuarları derken alışveriş listesi kendi kendine uzar. Bu kalemlerin ortak özelliği, hepsinin "zorunlu ve küçük" görünmesidir. Tam da bu yüzden bütçeye dahil edilmezler.
Bu kuyruğu kısaltmanın en pratik yolu, yerleşme alışverişini iki listeye bölmektir. Birinci liste ilk hafta olmadan yaşanamayacaklardır: aydınlatma, temel banyo ve mutfak ihtiyaçları, güvenlik. İkinci liste ise estetiğe ve konfora dair olanlardır. İkinci listedeki her şeyi en az bir ay bekletmek, hem gerçek ihtiyacı görmenizi hem de acele alınan yanlış ölçülü ürünlerden kaçınmanızı sağlar.
Bütçeyi baştan doğru kurmak
Deneyimli taşınanların ortak önerisi, nakliye teklifinin üstüne belirli bir pay eklemektir. Yüzde otuz ile elli arasında bir tampon, çoğu taşınmada gerçeğe yakın sonuç verir. Bu tamponu ayrı tutmak, taşınma sonrasında ay sonunu zorlanarak getirme durumunu ortadan kaldırır.
Bir diğer faydalı alışkanlık, taşınma boyunca yapılan tüm harcamaları tek bir yere not etmektir. Telefonun not defterine yazılan birkaç satır bile yeterlidir. Bu kayıt, o anki bütçeyi kontrol etmenin ötesinde, bir sonraki taşınmada elinizde gerçek bir referans olması anlamına gelir. Çünkü taşınmanın maliyeti tahmin edilemez değildir; sadece çoğu kişi hiç ölçmediği için öyle sanılır.